ASPE

Na een geschiedenis van vijftien jaar in de fijnhoutbewerking besloot Jasper Boerma zich toe te leggen op de bouw van gitaren en bassen. Hij werkte een aantal jaren bij verschillende gitaarbouwers (o.a. Robberts, Huub Boel en PiŽt) en besloot in 1999 de grote stap te wagen en voor zichzelf te beginnen met een bedrijfje aan huis voor akoestische en elektrische (bas)gitaarbouw, reparatie en customizing. Op de zolderetage van zijn Arnhemse woning richtte hij een werkplaats in en na experimenteren met vele proefmodellen is er nu een 'standaard' ASPE bas die voldoet aan de voorstellingen van Boerma. Uiteraard zijn er binnen dit model keuzemogelijkheden voor de potentiŽle klant en is het mogelijk met eigen ontwerpen en ideeŽn bij Boerma aan te kloppen.
De basis voor de ASPE instrumenten is kwalitatief hoogwaardig toonhout, met een rechte draad, goed gedroogd en kwartiersgezaagd. Dat laatste geldt ook voor de halzen, iets wat je niet zo vaak tegenkomt. Veel aandacht schenkt Boerma ook aan de keuze van de topjes, die met recht bijzonder te noemen zijn. Met uitzondering van de stukken voor zijn topjes is het vinden van goed toonhout voor Boerma nog geen groot probleem. Het hout blijft minimaal twee jaar liggen voordat het tot een instrument wordt verwerkt. Voor het vlakken van de toets en het fretten van de hals ontwierp Boerma op basis van foto's in een Amerikaans vakblad een speciale bank. Hierop wordt de gitaar of bas met normale snaarspanning vastgezet en ondersteund. Vervolgens worden de snaren verwijderd en behoudt de hals de curve die hij onder normale snaarspanning heeft. Hierna vindt het proces van vlakken en fretten pas plaats en kan er dus geanticipeerd worden op de toestand waarin het instrument onder normale 'werkomstandigheden' verkeerd.
Uitgangspunten voor zijn instrumenten zijn eenvoud, een zo strak mogelijk geluid, gekoppeld aan een hoog speelcomfort en goede balans. Dat laatste mag echter het geluid of de sustain niet in de weg staan. Vandaar dat de ASPE bassen bijvoorbeeld een vrij dikke hals hebben. Werken geblazen dus. De standaard elektronica is heel simpel gehouden: geen toonregeling en een korte signaalweg, via een coaxkabel langs volumepotmeter en elementschakelaar direct naar de uitgang.
De onderhavige bas, heeft een tweedelige mahonie body, met een schitterende gespiegelde top van een harde soort essen. Door de tekening van het hout lijkt het alsof er vanuit het element een stervormige stralenkrans naar buiten loopt. De ruimte rondom de brug en de potmeter/schakelaar is wat weggefreesd waardoor deze wat hoger zijn komen te liggen. Bij de onderste cutaway is ook een deel van de top weggefreesd waardoor de body fraai tevoorschijn komt en er bovendien ruimte ontstaat voor het bespelen van de hoge regionen. De body is afgewerkt in een klassieke geel-oranjebruine hoogglans burst, die aan de achterzijde een stukje doorloopt op de hals.
De ASPE bas heeft een gelijmde hals van drie delen esdoorn, met een palissander top. Een ivoorkleurige binding met positiemarkeringen en 22 harde nikkel jumbo frets completeren het geheel. De kop van de ASPE is relatief klein, maar goed vormgegeven. De snaarmechanieken zijn twee om twee geplaatst zodat de snaren rechtdoor lopen en geen hoek hoeven te maken. De kop is via een trapeziumachtige constructie aan de hals gelijmd en heeft een enigszins verdikte overgang ten behoeve van de stevigheid. Door de ietwat naar achter hellende kop wordt de snaardruk op de topkam verhoogd hetgeen de sustain weer verbeterd. De stemmechanieken zijn van Gotoh en de ASPE heeft een standaard Schallerbrug.
Het element op deze bas is een BassLines MM broodje van Seymour Duncan. Het element is op de hierboven beschreven sobere wijze voorzien van een passieve elektronica. Een volumeknop en driestanden schakelaar moeten het werk doen. De driestanden staan voor enkelspoels hals, dubbelspoels parallel en enkelspoels brug. Het ontbreken van een toonregeling en andere elektronische liflafjes motiveert Boerma als volgt: "Beter ťťn goed geluid, dan zes aardige".
En dan het spelen. Laten ik voorop stellen dat ik de bas mooi vind, goed gebouwd en evenzo afgewerkt. Een mahonie body verondersteld een hoog gewicht, maar doordat de body vrij dun gehouden is, valt het gewicht mee en de balans is uitstekend. De hals is in hoogglans afgewerkt en dat vind ik altijd wat plakkerig en de speelsnelheid negatief beÔnvloeden. Op verzoek kan die natuurlijk gewoon mat gemaakt worden. De mooie vlakke toets en het goede fretwerk zorgen voor het nodige speelcomfort. De aansluiting van de hals naar de body is voor iemand met kleine handen zoals ik niet helemaal ideaal: doordat je met je duim tegen de hiel aanloopt haal je (ik) met je pink net niet de 22ste positie.
Het geluid van de ASPE bas is traditioneel, maar voortreffelijk. Het lijkt in de verte op een Stingray, maar heeft door de gelijmde halsverbinding en de gebruikte houtsoorten nťt weer even een eigen karakter. Geen aanzwellende toon maar een die direct staat als een huis en blijft staan. Een heel mooi warm, diep en strak laag, met een klein percussief tikje. Het hoog is mooi rond met een 'middige' pluk. De driestandenschakelaar biedt naar mijn smaak voldoende mogelijkheden om je geluid te variŽren. Het geluid gaat via een glijdende schaal van dik (enkelspoels hals) naar dun (enkelspoels brug) oftewel van twang naar knor, zonder evenwel op de typische P- en J-sound te lijken. In de middenstand (dubbelspoel parallel) bevalt de ASPE bas mij het beste, want 'best of both worlds'.
De ASPE gaat in deze vorm rond de fl. 3.800,= kosten. Een en ander is vanzelfsprekend afhankelijk van de exacte uitvoering die de klant wenst. Voor dat geld heb je een hele goede en aparte bas, met een wat klassieke look en een uitstekend geluid.
  • www.aspeguitars.com