Avishai Cohen

Op zoek naar de ťťn met Avishai Cohen

Hij was een week in Nederland om zijn nieuwe door Danny Marcovich gebouwde bas op te halen. De conservatoria van Amsterdam en Den Haag grepen zijn bezoek aan om hem te vragen wat workshops en clinics te verzorgen. Ik heb het over Avishai Cohen, bassist van Chick Corea, maar niet in het minst de leider van zijn eigen gezelschap The International Vamp Band. Ik ontmoette hem tijdens en na afloop van zijn masterclass op het Amsterdams Conservatorium.

Het is druk in de Ellington zaal. Een kleine honderd studenten -gelukkig niet alleen bassisten- hebben belangstelling voor deze Israeli uit New York. De sfeer is goed, maar wat afwachtend. Er kan gespeeld worden, maar vragen stellen is ook goed. Zo kan het gebeuren dat de vragen voor het interview eigenlijk al door de studenten worden gesteld. Avishai vertelt over zijn muzikale geschiedenis. Geboren in Israel, als kind verhuisd naar de Verenigde Staten, alwaar de onvermijdelijke piano in huis stond en hij les kreeg vanaf zijn elfde. Op zijn veertiende verhuisde hij naar St. Louis alwaar hij in aanraking kwam met jazz muziek.

"In Israel wisten we niet goed wat jazz nou eigenlijk was. Wel zat ik altijd maar te improviseren op de piano. In Amerika kwamen die dingen pas bij elkaar, want improvisatie is natuurlijk het hart van de jazz. Daarna dompelde ik mij onder in de muziek van Dizzie Gillespie, Oscar Peterson en Charlie Parker en ging ik piano spelen in mijn high school jazz band. Op een zeker moment -na het horen van Jaco Pastorius- besloot ik de piano te verruilen voor de elektrische bas. Met die muzikale bagage arriveerde ik op mijn zestiende weer in Israel."

Na een kort verblijf op de Music & Arts High School van Jeruzalem besloot hij zijn eigen ding te gaan doen. Het werd een combinatie van folk en jazz. "Er zijn veel culturen in Israel. Die komen bij elkaar op de radio. Ik heb veel van die erfenis in me opgezogen. Die volksmuziek zit in mijn ziel en komt terug in mijn muziek." Ter illustratie pakt Avishai een contrabas en begint te spelen. Oosters getinte melodieŽn waarbij hij zichzelf met zijn vingers trommelend op de klankast ritmisch begeleidt. Na wat schnabbelwerk in lokale jazzclubs en succesvolle optredens op het Red Sea Jazzfestival, moet hij zijn dienstplicht vervullen en weet hij een plek te regelen als bassist van het legerorkest. "To play bass in an armyband is a lot better than shooting or getting shot." Na twee jaar seventies rock te hebben gespeeld verliet hij de militaire dienst. "Ongeveer in dezelfde periode kocht ik een contrabas en raakte helemaal verslingerd aan het geluid. Zoveel toon vergeleken bij een elektrische bas! Ik studeerde me anderhalf jaar suf op dat ding en kwam tot de conclusie dat ik niet in Israel moest blijven als ik iets wilde bereiken en vertrok weer naar New York." Daar kreeg ook hij te maken met de bekende 'struggle'. Allerlei baantjes om het hoofd boven water te houden en ondertussen proberen jezelf in the picture te spelen. Dat laatste lukte. Samen met drummer Jeff Ballard vormde hij een veelgevraagde ritmetandem, o.a. voor de Panamese pianist Danilo Perez.

"Ondertussen schreef ik nog steeds muziek. Altijd vanuit de piano. De piano is als een orkest. Door akkoorden neer te leggen creŽer je een sfeer van waaruit je verder kunt. Componeren en muziek zijn iets natuurlijks. Daar moet je niet teveel over nadenken. Dat gebeurt gewoon. Maar eigenlijk ben ik een ritmische percussieve speler. Hier in het Westen zijn we voor wat de vorm betreft altijd geneigd om te denken in even maten: 2-4-8-12-24. Ik ben zelf meer geneigd om in drieŽn te denken. Dat heeft te maken met die Oosterse culturele invloeden waar ik het eerder over had."

Blijkbaar vindt Avishai dat er genoeg gepraat is en hij nodigt de zaal uit om wat met hem te spelen. Tja, wie durft? Er wordt wat verlegen en onzeker gegniffeld, zodat Avishai de daad zelf maar bij het woord voegt en ter illustratie van zijn eerdere uitspraken een percussief pianostuk speelt in een zeskwarts maat. Het stuk voelt inderdaad in drieŽn en binnen de kortste keren is de halve zaal de ťťn kwijt. Hierna lijkt het ijs wat gebroken en komen er veel vragen uit de zaal. Over ritme, harmonie, compositie en natuurlijk het spelen met Chick.

"Het was tijdens mijn studio- en livewerk met Perez, dat ik via het platenlabel van Chick met hem in kontakt kwam. Moet je je voorstellen dat je een telefoontje van je held krijgt en dat hij zegt dat hij je muziek mooi vindt en je een plaat aanbiedt. Een poosje later zit je met Chick Corea in de studio om jouw cd op te nemen. Dat geloof je gewoon niet!" Na afronding van het projekt hetgeen resulteerde in de cd Adama, werd Avishai uitgenodigd met Chick op tournee te gaan en sinds 1996 is hij de vaste bassist. "Chick is als een vader en een vriend, het is een zegen om met hem te mogen spelen."

Avishai waagt weer een poging om wat mensen het podium op te krijgen: "We're not here to be the best, but to serve the music." De animo is nog niet erg groot en hij neemt de gelegenheid te baat om zijn nieuwe Marcovich bas maar eens uit te proberen. Hij is zichtbaar onder de indruk van het instrument en de zaal niet minder van zijn spel. Hij speelt een kleine etude en Besame Mucho in een vijfkwarts maat. "Ö als ik improviseer, moet ik wel de relatie met de melodie blijven horen." Daarna trekt bassist Thomas de stoute schoenen aan en bestijgt het podium met zijn contrabas. Er wordt besloten tot een blues in F met wat turnarounds. Afwisselend wordt er begeleid en gesoleerd, waarbij de heren elkaar soms dreigen te verliezen omdat Avishai nogal druk is met het proberen van zijn nieuwe Marcovich bas in plaats van te luisteren naar zijn medespeler. Uiteindelijk komt het zaakje toch weer bij elkaar en komt het tot een goed einde.

Na de pauze volgt er een nieuwe uitnodiging om te spelen: "Don't be shy, we're looking for mistakes, we love them!" Er ontstaat toch een kleine line-up van piano, bas en drums en er wordt gespeeld met gitarist Leonardo Amuedo die heel bescheiden een enorme virtuose vingervlugheid tentoonspreidt. De masterclass krijgt uiteindelijk werkelijk vorm wanneer Avishai het spel van de studenten becommentarieert met suggesties en tips: "The groove and melody are ok, but we want to hear a solo with a statement, so let's do it again!" Vervolgens wordt er weer een rondje Alone Together gespeeld. Aan het eind van de middag heeft de aanvankelijke terughoudendheid van de studenten plaats gemaakt voor enthousiasme en men is niet meer van het podium te slaan. De meest exotische Balkan fluiten komen voorbij en improviseren dat het een lieve lust is. Dit alles tot zichtbaar genoegen van Cohen, die immers zijn roots in de volksmuziek heeft. Tegen een uur of vijf slaat dan de vermoeidheid toe en besluit Avishai er een punt achter te zetten. De studenten die gespeeld hebben krijgen een gesigneerd exemplaar van de laatste cd van The International Vamp Band en de Ellingtonzaal loopt langzaam leeg. Na een boeiende masterclass gaat men over tot de orde van de dag: the struggle!

  • www.avishaicohen.com