Jimmy Haslip 2

Jimmy Haslip: "Luister en analyseer."

Hij is de laatste jaren tenminste één keer per jaar in ons land. De ene keer voor een Northsea Jazz optreden met Yellowjackets, dan weer als jurylid voor de Pim Jacobsprijs of wat optredens met LiveLine. Altijd is hij bereid de korte tijd die hij hier is in te (laten) vullen met allerlei muzikale aktiviteiten, van workshops tot opnamejams. Muzikale duizendpoot Jimmy Haslip pakt alles aan. Dit keer doet hij de lage landen aan om mee te spelen in een aantal ensembles tijdens de uitreiking van de Boy Edgarprijs aan trompettist Eric Vloeimans. Oorspronkelijk zou hij slechts een paar dagen hier vertoeven, maar dat groeide al snel uit tot een week die gevuld zou worden met basworkshops, een opnamesessie en een bezoek aan Culture Records in België waar hij een aantal van zijn produktie aktiviteiten hoopt onder te brengen.

"We spraken elkaar voor het laatst ongeveer een jaar geleden naar aanleiding van je cd 'Red Heat'. Toen kondigde je een nieuwe studio cd aan van YellowJackets. Hoe staat het daarmee?

"Dat is allemaal heel anders gelopen. De gebeurtenissen op 11 september hebben ook hun weerslag gehad op de muziekindustrie. De platenmaatschappijen zijn allemaal heel conservatief geworden en alleen nog maar bereid om te investeren in produkten die commercieel gezien zeker zullen renderen. Ondanks het feit dat de band al twintig jaar bestaat, zeventien cd's heeft afgeleverd en elf Grammy's kreeg, behoorde Yellowjackets daar blijkbaar niet toe en we hebben dus momenteel geen deal. Dat deed ons besluiten het zelf maar te doen. We huurden The Mint in Los Angeles en hebben daar een dubbel live cd opgenomen. 'Mint Jam!' is dus in de plaats van de studio cd gekomen. De cd is in december 2001 uitgekomen en bevat arrangementen van oude Yellowjackets nummers en veel nieuw materiaal. Bij de cd hoort een boek met transcripties van alle muziek en er komt binnenkort ook een dvd schijf met de concertregistratie. Het hele pakket wordt nu exclusief via de website van Yellowjackets verkocht(www.yellowjackets.com). Overigens kampt niet alleen Yellowjackets met dit probleem. Ik heb begrepen dat mensen als Mike Stern en Joe Zaniwul na het verdwijnen van Atlantic records ook zonder kontrakt zitten."

"Je hebt vorig jaar bepaald niet stil gezeten, want er is ook een cd uit met Vinnie Colaiuta en Robben Ford en een verzamelschijf met elf gitaristen die samen goed zijn voor dertien akoestische stukken?"

"Ja, 'A Portrait of Strings' de cd met elf wereldgitaristen (waaronder Jan Akkerman, Steve Morse en Leonardo Amuedo WH.) zat al langer in de pen. Ik ben gevraagd om die compilatie te maken, omdat ik nu eenmaal veel kontakten heb en muzikanten ken. Vorig jaar heb ik de meeste gitaristen opgezocht, naar hun werk geluisterd en samen met hen de stukken geselecteerd. Voor een deel waren die al klaar en voor andere doeleinden opgenomen. Soms werden ze opnieuw geregistreerd. De stukken zijn van over de hele wereld naar me toe gestuurd en ik heb de uiteindelijke produktie voor mijn rekening genomen. Ik ben er erg tevreden over. Het is een prachtige staalkaart van uiteenlopende stijlen geworden. Heel erg enthousiast ben ik over 'Jing Chi' de cd met mijn oude maatjes Vinnie en Robben. Het is een hele bluesy jazzplaat geworden. We hebben een week in Vinnie's huis geschreven en tien composities als een jam opgenomen. Alles wat beviel hebben we bewaard en thuis uitgewerkt. Later kwamen we weer bij elkaar en toen hebben we de cd live als trio opgenomen waarbij er hier en daar ruimte voor improvisatie is gecreëerd en er zijn later wat dingen toegevoegd. Maar we hebben de essentie van het originele idee behouden. Voor de basis hebben we -net als we dat bij Yellowjackets doen- altijd de eerste take gebruikt."

"Je speelstijl op 'Jing Chi' is heel anders dan wat we van je gewend zijn bij Yellowjackets."

"Dat klopt, maar dat komt omdat de stijl anders is en ik een andere rol had. Bij 'Jing Chi' was ik behalve de bassist ook de producer. Robben en Vinnie speelden heel vrij. Ik moest zorgen voor een sterke basis en de zaak bij elkaar houden. Het was soms alsof ik in het hart van een tornado zat met een touw in mijn handen met Vinnie en Robben aan het andere eind. Dat touw moest ik heel stevig vast houden en ook bepalen hoe ver ik de lijn zou laten vieren. Bij Yellowjackets zijn de composities vaak complexer en heb ik meer een vrije en melodische rol, omdat er een pianist is, die met rechts ook baspatronen kan spelen. Maar ik speel eigenlijk op elke cd anders. Het is afhankelijk van de bezetting, stijl en sfeer. Luister bijvoorbeeld naar de laatste cd van Marilyn Scott "Walking with Strangers', daar is het weer anders."

"Is er een groot verschil in je voorbereiding en benadering van live- en studio werk?"

"Jazeker, voor studiowerk, wordt er meestal een week gecomponeerd en gerepeteerd voordat er opgenomen wordt, dan werk je dus naar iets toe. Voor heel veel live-jams is er vaak geen voorbereiding. Dan kom je voor de show bij elkaar, zet wat schema's op een kladje en verder is het improvisatie. "True Jazz!" Dan hangt het heel erg van het moment af. Zo speel ik ook mijn solo's. Dat doe ik niet vanuit een van tevoren bedachte schematische opbouw, maar intuitief of instinctief zo je wilt. Ik probeer vanuit de emotie ter plekke kleine melodietjes te bedenken en te spelen. Meestal is de benadering melodisch, soms met een dissonant begin, soms meer ritmisch van aard. Na al die jaren blijft het ook nog steeds spannend. Dan heeft er vóór je iemand een wereldsolo staan spelen en dan denk je 'wat moet ik nu in godsnaam nog vertellen'. Dan lukt het de ene keer beter dan de andere keer, maar dat maakt niet uit. Ook daar leer je telkens weer van."

"Je vertoeft zowel in Amerika als Europa op podia en in studio's. Is er een verschil in benadering tussen Europese en Amerikaanse muzikanten?"

"Nee, in principe niet. Er is natuurlijk een verschil in schaal tussen bijvoorbeeld Nederland en Amerika. Daar zijn meer goede muzikanten, maar dat is logisch. Ik zie geen verschil in kwaliteit. Ook niet in benadering, want uiteindelijk hebben we allemaal dezelfde leraren. We luisteren allemaal naar dezelfde muziek en worden geinspireerd door dezelfde voorbeelden. Iedereen, Amerikaan of Europeaan, doet daar zijn eigen ding mee. Ik kan nooit zeggen 'daar staat een Hollander te spelen'. Overal zijn grote regionale verschillen. In de States heb je Deltablues en Texasswing, hier is dat weer anders. Het belangrijkste is dat je als muzikant bereid bent elke soort muziek te spelen, dat je er voor open staat althans. Tegen een beginnende muzikant zou ik willen zeggen: luister en analyseer en ga dan voorzichtig dingen uitwerken. Een beginnende bassist zou ik altijd aanraden ook piano of toetsen te leren spelen zodat je meer gevoel voor de harmonie krijgt. En natuurlijk spelen. Na zevenendertig jaar speel ik nog steeds vier uur per dag als ik de tijd heb, of ik componeer op de piano. De baspartij komt vaak pas als laatst. De harmonie komt altijd eerst."

"Nu we het toch over beginnende bassisten hebben, je vertelde me vorig jaar dat je bezig was met een basmethode in boekvorm. Hoe staat het daarmee?"

"Dat projekt is ook bijna klaar. Het heeft wat langer geduurd omdat het uitgebreid is naar gitaar. Mijn bijdragen gaan zoiets heten als 'Study of Melody for Electric Bass'. Er komen drie boeken voor bas en drie boeken voor gitaar, compleet met cd. Ik ga ook hier weer uit van de melodische benadering van een stuk, waarbij ik aan de hand van de transscriptie en het origineel de dingen uitleg. Verder zal ik ingaan op bepaalde reharmonisaties die ik in de stukken heb toegepast. De cd krijgt dezelfde opzet als die bij dat Jamerson projekt: 'Standing in the Shadows of Motown'. Met het panorama in het midden dan krijg je de bas met begeleiding, rechts alleen de bas, links alleen de begeleiding. Dan kun je zelf kiezen op welke manier je wilt studeren. De methode zal verschijnen bij Warner Publishing."

"Een vraag die je ongetwijfeld veel gesteld zal worden is, hoe je bereikt hebt wat je bereikt hebt, maar voor de analen wil ik hem toch maar even stellen."

"Ik weet het niet, het wordt inderdaad veel aan me gevraagd. Ik antwoord altijd maar dat het allemaal heel natuurlijk is verlopen. Ik zie ook muzikanten waarvan ik denk hoe is het mogelijk dat die niet wereldberoemd zijn. Kwestie van geluk, talent, ambitie, juiste plaats, juiste tijd of allerlei combinaties daarvan. Het enige dat ik kan zeggen is dat ik nooit bewust met mijn carrière ben bezig geweest, maar wel heel serieus al zevenendertig jaar met muziek. Als jongetje zag en hoorde ik de bas en ik wist dat ik dat wilde doen. Daarna gaat het natuurlijk niet vanzelf. Het komt je niet aanwaaien, ook mij niet. Ik weet ook niet precies hoe lang ik dit nog op deze manier wil doen. Ik ben nu vijftig, heb een gezin. Ik heb al baantjes aangeboden gekregen als A&R manager of inhouse producent. Misschien dat dat in de toekomst iets voor me is. Maar nu nog niet. 'I'm gonna hold it of for a little while…"

Foto:© Karlijne Pietersma

  • www.jimmyhaslip.com