Ivo Severijns & Ramon Rambeaux

De ritmetandem: A Continuing Story...

Iedere bassist zal het beamen. Wanneer het niet klikt met de drummer, speel je zelf ook als een krant. Iedere drummer zal het bevestigen. Wanneer het niet klikt met de bassist, wordt het een avond in je eentje sleuren. Een goed op elkaar ingespeelde bassist en drummer zijn een genot voor alle betrokkenen. Zowel op het podium als in de zaal of op cd natuurlijk. Oftewel, het begint allemaal bij de basis. Zoals TM Stevens ooit zei: "Wij zijn het tapijt waarop de anderen kunnen dansen." Met wij bedoelde hij natuurlijk de ritmesectie oftewel in de volksmond de ritmetandem. Wat is dat dan, een ritmetandem? In ieder geval op zijn minst een bassist en een drummer die goed samen kunnen spelen. Wanneer je echter een willekeurige bassist of drummer vraagt waarom je met de één wel kunt spelen en met de ander niet of veel minder, blijft het even stil. Vervolgens komt men vaak niet verder dan algemeenheden in de zin van: 'het klikt gewoon tussen ons' of platitudes als 'mijn installatie past ook in zijn busje' en 'hij vindt mijn zus wel leuk'. Blijkbaar is het moeilijk de ingredienten te noemen die een bassist en drummer tot ritmetandem maken. Tijd voor een nader onderzoek. Het is de bedoeling telkens een ritmetandem aan het woord te laten over deze materie. Voor aflevering één zocht ik het dicht bij huis en benaderde twee muzikanten die ik met enige regelmaat spreek. Drummer Ramon Rambeaux en bassist Ivo Severijns speelden samen bij Herman Brood's Wild Romance en zijn sindsdien nagenoeg onafscheidelijk.

Het begint al meteen goed. Naar aanleiding van mijn vraag wanneer en hoe de samenwerking tot stand kwam, vliegen de heren elkaar meteen al in de haren: "1993, nee 1995, nee, in mijn beleving al veel eerder, nou goed dan, het najaar van 1994 niet eerder."

Ramon: "Ik speelde met een coverband op het afscheidsfeestje van het T-shirtmeisje van Brood. Het was niet echt leuk, maar er zou ook nog wat gejammed worden. Komt er een Amerikaan naar me toe (Guus Genser, drummer Herman Brood), die zei het allemaal té gek te vinden en met me te willen spelen. Er werd die avond niet meer gejammed en ik was het al vergeten toen ik een maand later gebeld werd door Coach, Brood's manager, die me vroeg voor de Wild Romance. Herman ging weer op tour, maar had geen zin meer om twee sets te doen. Daarom was het plan gerezen om de Wild Romance een eerste set te laten spelen met voornamelijk eigen repertoire en Gus als frontman." Ivo: "Ik heb dat allemaal niet meegekregen. Ik wist niet waar het om ging. Ja, natuurlijk wel dat we met Wild Romance ons eigen voorprogramma zouden gaan doen, maar niet dat Ramon in beeld was. Ik ontmoette hem op de eerste repetitie en was al blij dat hij op tijd was. Als 'n drummer al niet op tijd is, dan weet je het wel. We hebben twee dagen gerepeteerd; één nummer gedaan en een drankrekening van vierhonderd gulden. Dat was zo'n beetje het begin. We hebben toen veel gespeeld in Nederland en Duitsland. Na een kleine drie jaar was er sprake van een solo plaat van de Wild Romance. Maar ja, die wilde Gus natuurlijk wèl zelf drummen. Ik vond dat je dat niet kon maken. Ramon is toen uiteindelijk gestopt en die plaat is er nooit gekomen. Nou ja, dat was natuurlijk wel het begin van een hechte vriendschap."

"Ok, maar voor Ivo liep het Broodgebeuren natuurlijk door tot vorig jaar. Hoe is de samenwerking verder verlopen?"

Ramon: "Het touren met de Wild Romance was belangrijk voor mij. Ik speelde me als onbekende drummer natuurlijk in de picture en kreeg leuke aanbiedingen die ik af moest zeggen. Tegelijkertijd ging Brood steeds minder spelen en kreeg je dat gedoe met die plaat. Daarom ben ik toen gestopt." Ivo: "En omdat Brood steeds minder ging spelen, ging ik natuurlijk ook een beetje om me heen kijken. Ik ging weer spelen met Jan van de Meij met wie ik daarvoor al Powerplay had gedaan. Ramon kon daar ook terecht. En zo kwamen we elkaar weer tegen. Ramon speelde inmiddels bij Cees Meerman en via hem belandde ik in die band. Ik deed The John Hayes Project en kon daar Ramon weer naar binnen praten. Verder deden we sessies samen en af en toe wat studiowerk. Het was niet zo dat we als ritmetandem gevraagd werden, maar we deden gewoon elk ons ding en dan was er vaak de vraag, weet je nog een bassist of weet je nog een drummer? En als je dan al heel vaak met elkaar speelt is de keuze snel gemaakt en gaan de mensen je als ritmetandem zien. Dat is niet iets dat je samen op een zeker moment besluit of zo. Het kan trouwens ook tegen je werken, dan zien mensen je als vast gesloten clubje, waar ze tegen moeten vechten." Ramon: "Maar wanneer je vaak met elkaar speelt, dan is het na verloop van tijd natuurlijk ook al snel goed. Je bent ingespeeld en zonder dat je de stukken precies kent valt het al snel in elkaar. Dat kan voor anderen weer prettig en snel werken zijn." Ivo: "The safest bet. Want onderin klopt het."

"Ja, nu komen we tot de kern. Wat bedoel je daarmee?"

Ivo: "Nou, niet echt dat bas en bassdrum persé samen moeten vallen, maar meer het totale gevoel. Je spreekt als het ware dezelfde taal. Een soort gemeenschappelijk vormbesef, zodat je ongeacht de nummers al van elkaar weet wat er gaat komen. Spelen we voorin, achterin of recht? Daar heb je dan maar een paar cue's voor nodig. Je speelt met vertrouwen omdat je weet dat je dingen hetzelfde interpreteert." Ramon: "Dat is heel belangrijk, dat je elkaar aanvoelt qua timing en tempo. Je weet al snel van elkaar wat de bedoeling is. Gelukkig hebben we allebei muzikaal gezien kleine ego's, waardoor we elkaar veel ruimte geven. Ivo moet het sowieso meer van zijn 'looks' hebben dan van zijn spel, dus als hij dan al een keer iets leuks speelt, dan ga ik daar niet allerlei breaks doorheen slaan. Dat moet je voor elkaar over hebben, anders wordt het nooit een èchte ritmetandem." Ivo: "Nee, effe serieus. Je maakt nu een grapje, maar het is natuurlijk wel een punt. We zijn misschien hetzelfde type muzikant. Meestal spelen we mainstream rock of popmuziek, maar ongeacht de stijl houden we van liedjes spelen en we spelen niet snel teveel. Je staat als bassist ook vaak genoeg tégen een drummer te spelen of hem alleen maar de hele tijd te helpen. Da's niks, da's keihard werken en het moet juist een beetje vanzelf lopen."

"Heeft dat lang geduurd, voordat jullie op deze manier samen konden spelen, of was het meteen raak?"

Ivo: "Dat was voor mij al redelijk snel." Ramon: "Bij mij heeft dat wel een poosje geduurd, misschien wel een jaar. Maar dat had ook te maken met het moment waarop ik instapte bij de Wild Romance. Die band speelde al een poos met elkaar en dan kom je daar als relatief onbekende drummer binnen. Dan spelen er hele andere dingen en ben je voortdurend bezig het goed te doen. Ik kwam toen net uit een fusionbandje en ik hoefde maar een sextolenfill te spelen of ze stonden me al raar aan te kijken. Ik kan je verzekeren dat je dat dan snel afleert" Ivo: "Ja, dat realiseer ik me nu ook wel. David, Gus en ik hadden al een soort van motoriek ontwikkeld. Van Ramon werd verwacht dat hij daar in zou passen. Hij stapte in een bestaand clubje dat nog een bandje moest worden. Muziek was zeker belangrijk, maar bij Brood waren de sfeertjes minstens zo bepalend." Ramon (lachend): "Nou daar heb ik nog heel lang last van gehad..." Ivo: "Sorry hoor..."

"Wat vinden jullie zelf goede ritmetandems?"

Ramon: "Mick Fleetwood en John McVie. Ik weet ook niet precies waarom, want het is helemaal niks virtuoos of zo, maar het stoort me nergens." Ivo: "Neem nou bijvoorbeeld U2. Die jongens zijn beperkt, maar het zit elkaar nooit in de weg. Ook live niet. Je kunt ook een andere insteek kiezen en bijvoorbeeld zeggen Hans Eijkenaar en Michel van Schie. Dat zijn giganten, daar is nooit een speld tussen te krijgen, maar of dat op elk moment het beste is voor een specifiek nummer is de vraag. Het gaat erom dat één plus één drie wordt en dat de song qua uitvoering aan karakter wint. En hoe dat altijd precies komt weten wij natuurlijk ook niet. The X-factor, of zoiets"

"Het valt me op dat jullie een goede samenwerking tussen bas en drums bijna voortdurend negatief definiëren in de zin van: als het maar niet stoort, als het maar niet in de weg zit of als ik er maar geen last van heb. Dat suggereert dat het heel vaak niet klopt."

Ivo: "Dat is ook zo. Soms heb ik een drummer al tien keer gehoord en kan ik er niets verkeerds aan ontdekken. Maar als ik er dan mee samenspeel, werkt het niet. Je probeert elkaar te helpen, maar dat lukt dan gewoon niet. Dat is een ondefinieerbare factor. Het heeft ook niet persé met niveau te maken. Als twee cracks die niets met elkaar hebben, samenspelen wordt het vaak ook niks. Ik kan ook wel proberen het positief te omschrijven: een goede ritmetandem flatteert elkaar, zorgt ervoor dat je boven jezelf uitsteekt, dat je beter speelt dan je normaal gesproken zou doen." Ramon: "Ja, maar als er iemand van naam speelt en het klopt niet ben je toch snel geneigd te denken dat het aan de ander ligt." Ivo: "De strijd met een drummer is heel vaak aan de orde." Ramon: "Maar dat komt omdat bassisten meestal veel voorzichtiger zijn. Die hangen dan zo'n beetje om de drummer heen en laten het initiatief aan hem over." Ivo: "Er moet nu eenmaal iemand de baas zijn. Dat hoeft niet de drummer te zijn, maar dat is wel vaak het geval." Ramon: "Bij muziek maken is niet één iemand de baas!"

"Nu het dan toch een beetje stekelig wordt, waar erger je je het meest aan bij elkaar?"

Ramon: "Wat ik heel vervelend vind, is wanneer Ivo zich ergens aan stoort, bijvoorbeeld de gitarist, of de omstandigheden van het optreden, dan gaat hij heel demonstratief tegendraads doen." Ivo: "De drumsolo's en dat stomme leren piratenhoofddoekje." Ramon (lachend): "Oh, mogen we het ook over uiterlijk en privédingen hebben? Dan vind ik die strakke zwarte spijkerbroeken van jou helemaal niks. En dat je nooit 'ns gezellig iets drinkt en na een optreden altijd meteen naar huis gaat." Ivo: "Ja, ja, je hoort het, de 'feel' gaat natuurlijk veel verder dan de stok op het vel of die ene basnoot. Het heeft ook te maken met sympathie. Het maakt heel wat uit of je één keer een sessie met elkaar doet, of dat je tachtig keer per jaar samenspeelt." Ramon: "Wij hebben gewoon mazzel gehad dat we in het begin heel veel met elkaar optrokken. Het is een verschil of je gewoon met elkaar in een band zit en 's avonds weer naar huis gaat, of dat je een tijd met elkaar op tournee bent. Dan ontwikkelt zich een andere kracht waar bands die lang bestaan meerwaarde uithalen. Verder moet je natuurlijk niet aan elkaars meisje zitten en dat soort dingen."

"Wat vind je goed aan elkaars spel?"

Ramon: "Ivo's spel is heel duidelijk. Geen flauwekulnoten. Dat is het, klaar. Geen twijfel over wat er gespeeld wordt. Altijd hulp bij het tempo. Overal hetzelfde geluid. Althans, voor mij hetzelfde geluid. Dat is gewoon hèt basgeluid. Ik vind een basgeluid niet mooi of lelijk. Een drumgeluid ook niet trouwens. Wel lekker of niet lekker. Een cello, dat vind ik een mooi geluid. Er zijn ook bassisten die alleen maar hoog hebben, of ondefinieerbaar laag. Dat vind ik niet lekker. Ivo heeft ongeacht de zaal of de spullen het goede geluid. Het zal wel in zijn vingers zitten." Ivo: "Ramon is een no-nonsense drummer. Dat is voor mij het belangrijkste. Hij is duidelijk en 'to the point'. Ook kan hij snel en goed de vorm onthouden en daar naartoe spelen. Dat helpt vaak heel erg. Hij speelt nooit dingen buiten het idioom en dat vind ik ook prettig. Eén minpuntje; z'n snare staat vrij hoog gestemd en met al die rimshots wordt de sound dan vaak kort en dwingend. Ik hou meer van een lagere, langere toon waarmee de snare dingen lekker aan elkaar kan smeden."

"Met welke andere bassisten en drummers hebben jullie dat 1+1=3 gevoel?"

Ramon: "Nou iemand die niet zo bekend is, maar die ik zou willen noemen is Erik Schonewoerd, een bassist met wie ik weleens sessies doe in Haarlem. Ik ken hem niet goed, speel niet vaak met hem, maar het is altijd helemaal goed. Hij is een wat conventionele bassist, maar met een feel en groove die mij erg aanspreken." Ivo: "Dat is een gevaarlijke vraag, want dan ga ik natuurlijk weer mensen vergeten en er zijn talloze drummers met wie ik lekker kan spelen, al is er natuurlijk altijd sprake van goed-beter-best. Maar goed, drie mensen waarmee ik in ieder geval dat ritmesectiegevoel ken zijn René van Collem, uit de 'good old days' met Powerplay, Hans Eijkenaar uit mijn Back to Basic periode en van diverse studiosessies en tenslotte Leon Klaasse met wie ik de afgelopen maanden een tourtje heb gedaan."

"Wat zijn jullie muzikale toekomstplannen?"

Ramon: "Ik heb net getourd met Rich Wyman en het ziet er naar uit dat dat voortgezet wordt." Ivo: "Ik ga spelen met de Paris Dandies, een nieuwe band met Danny Lademacher, Dirk Vermeij en Hans Waterman. De cd is uit en dat moet nu van de grond komen."

"Maar ik bedoelde eigenlijk, wat jullie samen als ritmetandem gaan ondernemen op het muzikale vlak."

Ramon: "Nou, we hebben net het unplugged project met Powerplay voor New Road Music afgerond en het is de bedoeling dat we eind 2002 een nieuwe cd gaan opnemen met nieuwe stukken. Dat is iets waar we in ieder geval allebei aan mee zullen doen en waar we helemaal achter staan." Ivo: "Verder hebben we een tijdje terug samen een aantal stukken van mij opgenomen en is er het plan om daar een vorm voor te vinden in bandverband, zodat het uiteindelijk kan resulteren in een plaat en liveoptredens."

"Verder nog binnenlands nieuws?"

Ivo: "Nou nee, dacht het niet. We gaan niet samenwonen of samen op vakantie of zoiets..."

Foto:© Karlijne Pietersma