Preventief onderhoud? Wèl doen!

Bogers Elektrotechniek is één van de laatste installatiebedrijven in het hartje van de Utrechtse binnenstad. Het is een echt familiebedrijf dat bestaat sinds het begin van de vorige eeuw. De opkomende elektrificatie van Nederland deed grootvader Bogers besluiten over te stappen van de instrumentmakerij en machinebouw naar de elektrotechniek. Met directeur Gert Bogers is het bedrijf sinds 1992 aan zijn derde generatie toe: ‘Maar in zo’n familiebedrijf werk je eigenlijk al sinds je vroege jeugd, want er werd aan tafel altijd over gepraat.’

Het bedrijf heeft vijftien monteurs in dienst en is werkzaam op alle terreinen van de installatiebranche: elektrotechniek, beveiliging en dataverkeer. Negentig procent van het werk wordt gegenereerd door bedrijven, tien procent door particulieren. Ongeveer de helft van het werk komt uit de industrie, veertig procent is utiliteit. De resterende tien procent bestaat grotendeels uit installaties voor het high-end van de markt: luxe particuliere woonhuizen en villa’s. Ook verzorgt men NEN3140 inspecties. Bogers communiceert met zijn vaste klanten via een eigen periodiek: Nieuwsstroom.

‘Er is de afgelopen tijd van alles te doen geweest over de veiligheid en inspecties van woninginstallaties. Merken jullie naar aanleiding daarvan iets van toenemend veiligheidsbesef van de burger, door bijvoorbeeld een toename van inspectieaanvragen of onderhoudscontracten?’

Bogers: ‘Nee. De 3140 inspecties komen natuurlijk vanuit de Arbo hoek en de kleinzakelijke markt. Dus dat segment is wel afgedekt. Maar als je kijkt naar de woningbouw, dat is een echte doe-het-zelfmarkt geworden. Een jaar of twintig geleden hadden we daar nog aardig werk in, maar we zijn natuurlijk te duur geworden voor die markt. En mijn gevoel zegt me dat mensen zich totaal niet druk maken om veiligheid. Daar komt bij de onwetendheid van mensen. En er wordt niet meer gekeurd. Die combinatie van omstandigheden levert nu en op termijn onveilige situaties op.
Ik deed laatst mee aan een forumdiscussie over veiligheid, samen met mensen van Uneto, de gemeente en het oude energiebedrijf en dan blijkt dat nu er tien jaar niet meer gekeurd is, want niemand kijkt nog ergens naar in Nederland, we eigenlijk het wiel weer opnieuw moeten uitvinden.
Vorig jaar hebben we een behoorlijk aantal 3140 inspecties uitgevoerd bij horecapanden in Utrecht. Dat kwam uit de hoek van de verzekeraars. Die hadden op de een of andere manier besloten dat er eerst een briefje moest komen dat die panden elektrotechnisch in orde waren, voordat ze verzekerd konden worden. Daarnaast zie je dat de brandweer sinds een aantal jaren gigantisch druk is met veiligheid in horeca en kamerverhuur. Helaas blijft de installatie daarbij vaak een beetje achter. Er zijn legio panden waarbij er geen aardlekschakelaars zijn of waarbij het aantal groepen volstrekt onvoldoende is. Maar goed, je kunt in Utrecht in ieder geval niet zomaar meer een pandje kopen en er een stuk of tien studenten inzetten, zonder dat er gekeken is naar veiligheid. De tijd van het snelle geld verdienen is wel een beetje voorbij. Bovendien wil je het natuurlijk ook niet op je geweten hebben als er iets gebeurt en is er ook nog de financiële kant van de aansprakelijkheid.’

‘De rol van de verzekeringsmaatschappijen is in deze heel interessant. Blijkbaar moet er vanuit die hoek een prikkel komen om mensen tot verantwoord gedrag te dwingen.’

Bogers: ‘Je kunt natuurlijk praten over APK voor woningen en dergelijke, maar eigenlijk vind ik het allemaal onzin en is het zoals ik het zie heel simpel: de eigenaar is verantwoordelijk voor het pand, de installatie en de veiligheid. Als je echt wat wil op dat gebied, moeten de verzekeraars er achter gaan staan door te stellen dat een woning niet te verzekeren is als je niet een papiertje kunt overleggen dat de zaak in orde is. Wat mij betreft kun je dan ook volstaan met een eenvoudige keuring eens in de vijf jaar of zo. Wat ik niet begrijp is waarom de verzekeringsmaatschappijen niet met die eis komen, want het zou hun risico aanzienlijk verkleinen en dan hoef je ook niet zo’n ingewikkelde wettelijke regeling op te tuigen, waar ze nu mee bezig zijn. Welke sanctie heeft de overheid immers? Draaien ze dan de stoppen eruit of de gaskraan dicht of zo? Dat zie ik niet zo snel gebeuren.’

‘Bij preventief onderhoud aan de verwarmingsketel of de geiser kunnen mensen zich nog iets voorstellen. Voor de elektrische installatie ligt dat een stuk moeilijker: hij werkt of niet. Hoe ziet u dat?’

Bogers: ‘Heel simpel: doe wèl aan preventief onderhoud. Een goed voorbeeld is de losse contacten die kunnen ontstaan door koudvloei van koper. Die veroorzaken vaak storingen, terwijl er op het eerste oog in een schakelkast niets mis is. Bij intensief gebruik van een installatie kan zich dat verschijnsel al na een jaar voordoen en is vaak alleen op te sporen met thermische fotografie. Ook een elektrische installatie verslijt en verouderd. Door trilling, warmte en wisselend gebruik krijg je verminderde isolatieweerstanden en daardoor ontstaan gevaarlijke situaties. Verder zie je bij controles regelmatig kapotte wandcontactdozen, losgeraakte aarde, openliggende lasdozen en kabelgoten, opgewaardeerde groepen zonder dat de bedrading is aangepast en ga zo maar door. Daar is nog voldoende werk aan de winkel en dan bij voorkeur niet door Nico van Eigen Huis en Tuin, want die is een gevaar voor de samenleving.’

‘De meningen over de laatste NEN1010 lopen nogal uiteen. Hoe waardeert u deze?’

Bogers: ‘Onze bijbel. Het is een productnorm die houvast geeft bij het ontwerpen en aanleggen van installaties. Sommigen vinden hem ingewikkelder en moeilijker, de installateur moet het maar uitzoeken met zijn klant. Ik ben het daar niet mee eens. Op sommige gebieden vind ik hem eenvoudiger en helder geworden. Je kunt natuurlijk de grenzen gaan opzoeken van zo’n norm. Je kunt met de norm aan de onderkant gaan zitten. Ik vind dat je dat niet moet willen als installateur. Neem het voorbeeld van aarding. Je mag een staalconstructie gebruiken om aarde te realiseren. Maar hoe is de boutverbinding? Hoe zit het met de coating? Stel dat ze straks een deel van de constructie weghalen wat blijft er dan van je aarde over? Ik zeg, leg nu maar gewoon een aardleiding. Kost iets meer, maar je bent wel verantwoord bezig. Eerst kwaliteit en veiligheid en dan de bedrijfseconomische overwegingen. Voor mij is de norm geen last maar een lust, waar je je altijd op kunt beroepen, naar je klant, naar je personeel en ook richting aanbestedingen. Elke keer wanneer er een nieuwe of aangepaste norm komt ben je in staat jouw professionaliteit aan de klant te laten zien.
In de installatiewereld leeft dat ook echt. Wanneer je ziet hoeveel belangstelling er is bij de voorlichtingsbijeenkomsten over de nieuwe norm dan wordt dat duidelijk. Het kan ook niet anders want NEN1010 is het vak, dat is uiteindelijk toch de corebusiness, de basis.’

Gert Bogers