Onafhankelijke inspecties van groot belang

Gelissen Technische Zorg: onafhankelijke inspecties van groot belang

Gelissen Technische Zorg B.V.(GTZ) is een technisch bureau dat activiteiten uitvoert op het gebied van elektrotechnische metingen en inspecties, energiezorg, het leveren van energiebesparende systemen en coördinatie van activiteiten voor installatieverantwoordelijkheid en gebruiksvergunningen. Het bedrijf heeft specialisten in dienst, die gecertificeerd zijn en zeer betrokken zijn bij werkzaamheden die ze bij of voor klanten uitvoeren. News1010 in gesprek met directeur Hub Gelissen en inspecteur Rob Smeets.

De uitvoerende activiteiten van GTZ strekken zich uit tot de elektrotechnische Arbozorg, elektrotechnisch netbeheer en de blindstroomcompensatie. Verder adviseert men bedrijfsleven, utiliteit en overheid op het gebied van energiezorg, installatieverantwoordelijkheid en gebruiksvergunningen. Vooral de netanalyses staan sinds de liberalisering van de energiemarkt in de belangstelling. Gelissen: ‘De mensen willen nu wel eens graag weten wat al die posten op de energierekening voorstellen en of ze kloppen.’

De werkzaamheden op het gebied van de elektrotechnische Arbozorg betreffen voornamelijk inspecties en keuringen volgens NEN 1010 en NEN 3140. Volgens Gelissen zijn de onafhankelijke inspectie en keuring van groot belang: ‘Bij keuringen door keurmeesters van het eigen bedrijf blijft het toch altijd weer moeilijk om kritiek te hebben op het werk van je collega’s. En je baas ziet je al aankomen: moeten we het werk overdoen? Dat kun je niet maken, wie gaat dat betalen?’

Belemmeringen
Inspecteur Rob Smeets vertelt over de dagelijkse praktijk van de keuringen: ‘Er zijn een aantal factoren die het inspectievak belemmeren. Op de eerste plaats is het meestal niet duidelijk wie de installatieverantwoordelijke is. Het lijkt wel alsof niemand daarop aangesproken wil worden. Dan is er het probleem van de identificatie van de ruimtes. Over het algemeen zijn de tekeningen van de locatie niet meer voorhanden of bijgewerkt. Hierdoor moet de inspecteur zelf maar wat knippen en plakken om tot een nieuwe situatietekening te komen. Een derde factor zijn de isolatiemetingen. Men is vaak huiverig de isolatieweerstand meting met 500 volt te laten uitvoeren omdat men bang is dat installatiedelen waarin elektronica is verwerkt defect kan raken. De kans dat dit gebeurt, is natuurlijk aanwezig maar in de praktijk blijkt het nauwelijks fout te gaan. Het probleem doet zich vooral voor bij noodverlichtingarmaturen. Die kun je meestal niet allemaal los koppelen van de vaste installatie. Ook bij de sterk in opkomst zijnde domotica installaties doet zich dit probleem voor. Wij geven in een dergelijk geval het advies om de meting met 250 volt uit te voeren. Dat is weliswaar niet zo betrouwbaar als een 500 volt meting, maar altijd nog beter dan niets.’

Verdeelkasten
‘De inspectie van hoofd- en onderverdelers bestaat uit visuele inspectie, metingen, beproevingen en temperatuurscanning. Door de visuele inspectie kun je de zichtbare afwijkingen vaststellen, maar metingen en beproevingen geven waarden, indien in het rapport vastgelegd, die duidelijkheid geven over de kwaliteit van de installatie. Bovendien kunnen ze bij een volgende controle worden vergeleken. Een grote afwijking duidt altijd op een verminderde veiligheid. Temperatuurscanning vinden wij van groot belang. We hebben al de nodige fouten in verdelers geconstateerd met behulp van onze infrarood thermometer. Het gaat dan bijvoorbeeld om overbelaste smeltveiligheden, fout gemonteerde passchroeven, slechte montage van schroefverbindingen, mespatroonhouders die versleten zijn zodat de mespatroon geen goede klemverbinding heeft of hete bekabeling door blindstromen of overbelasting. Temperaturen boven de 100°C zijn ons niet vreemd. Onze temperatuurscanning is op zich gelijk aan thermografische inspectie, het enige verschil is dat we geen thermografische foto kunnen leveren. In onze inspecties wordt deze scanning automatisch meegenomen. Wat we hiermee bereiken is veel minder kans op storingen, geen speciale kostbare inspecties voor temperatuurverhogingen en uiteindelijk voor de klant de mogelijkheid tot verlaging van de verzekeringspremies.’

Visuele inspectie of steekproef
‘Problemen doen zich vaak voor bij installatiedelen die niet in het zicht zijn. Een voorbeeld hiervan is een installatiedeel dat is gemonteerd boven het systeemplafond. Vaak constateren wij dat men op deze plaatsen minder goed en in enkele gevallen zeer slecht werk levert. Meestal gaat het om installatiedelen die tijdens een uitbreiding van de installatie worden aangepast. Het gebeurt vaak als de monteur moeilijk de plaats van montage heeft kunnen bereiken. Bijvoorbeeld boven een bureauopstelling. Deze opstelling is een belemmering geweest om de werkzaamheden kwalitatief goed uit te voeren. Het gaat dan meestal om de afwerking van de montage; de installatievoorschriften heeft de monteur wel toegepast, maar door de montageproblemen is er slecht werk geleverd. In gevallen waar men echt slecht werk heeft geleverd en niet op de veiligheid heeft gelet is de monteur dan de directe boosdoener. Men herkent aan de manier van werken wel al snel de installatiebedrijven en hun kwaliteit. Een andere vorm van slechte montage die wij vaak constateren heeft te maken met de keuze van het installatiemateriaal. In vrijwel elke nieuwe of recent aangepaste installatie vinden wij wandcontactdozen gemonteerd boven het systeemplafond die aan de bedrading los van het plafond hangen. De fout heeft in dit geval meestal te maken met de manier van bevestiging. Een duidelijk voorbeeld hiervan is het zogenaamde kliksysteem dat steeds meer wordt toegepast om de montage zo snel mogelijk te laten verlopen. Een voordeel voor de installateur is dat de montage goedkoper kan. Het nadeel is dat de opdrachtgever met een onveilige installatie opgezadeld zit.

Inspectie op basis van steekproef worden daarom door ons in principe niet uitgevoerd. In ons werkgebied komen we ook niet veel zeer grote gebouwen tegen. Maar, als een inspecteur is uitgerust met moderne meetapparatuur kan men het werk best vlot laten verlopen zonder gebruik te maken van de steekproefmethode. Het uitvoeren van een visuele inspectie moet altijd bij alle schakelaars en wandcontactdozen die in de ruimte aanwezig zijn plaatsvinden. Het kost niet veel meer tijd om dan een meting op de wandcontactdozen te doen. Hetzelfde geldt voor de verlichtingsarmaturen. Als men bij het controleren op de aanwezigheid van de beschermingsleiding op de armaturen de juiste meetinstrumenten ter hand neemt kan men in zeer korte tijd, veel controles doen. GTZ heeft daarvoor een ingenieus zelfgebouwd apparaat in gebruik. Ook installatiedelen tussen het systeemplafond worden altijd gecontroleerd. Uit ervaring blijkt dat juist dit de plaatsen zijn waar men het met de naleving van de normen niet zo nauw neemt. Er zijn inspectiebedrijven die een NEN 3140 inspectie uitvoeren voor een fractie van de normale prijs. Deze bedrijven passen dan wel de steekproefmethode toe en installatiedelen tussen het systeemplafond worden niet meegenomen in de inspectie. Het wordt hoog tijd dat er, bijvoorbeeld door de NEN standaard inspectieformulieren worden ontwikkeld waaraan iedereen zich dient te houden.’

Rob Smeets & Hub Gelissen